Тәуекелдерді басқарудың корпоративтік жүйесі мен ішкі бақылау жүйесі

«ҚазТрансОйл» АҚ (бұдан әрі – Қоғам) Қоғамның стратегиялық және операциялық мақсаттарына жетуде кері әсер ететін әлеуетті тәуекелдік жағдайларды төмендетуге және уақытылы сәйкестендіруге, бағалауға, мониторингке бағытталған корпоративтік басқару жүйесінің негізгі құрауыштары ретінде тәуекелдерді басқарудың корпоративтік жүйесі (бұдан әрі - ТБКЖ) және ішкі бақылау жүйесінің (бұдан әрі - ІБЖ) даму маңыздылығын түсінеді.
 
ТБКЖ-ны және ІБЖ-ны жетілдіру бірнеше себепке байланысты Қоғамның тиімді қызметінің маңызды мәселесі болып табылады:
  • Басшылыққа сенімді ақпаратты ұсыну және нәтиже ретінде ойластырылған әрі негізделген басқарушы шешімдерді қабылдау;
  • Компания активтерін және шаруашылық қызметтің тиімділігін сақтауды қамтамасыз ету;
  • Барлық саясат пен рәсімнің, сондай-ақ заң актілері мен талаптардың белгіленген тәртіпте сақталуына сенімділіктің болуы.
Қоғам компания құнының өсуі, оның түсімі мен тәуекелдері арасында оңтайлы балансқа жету үшін ұйымдастырушы шаралардың, әдістердің, рәсімдердің, корпоративтік мәдениет нормалары мен әрекеттердің жиынтығын қолдана отырып ТБКЖ-ны және ІБЖ-ны дамытады және жетілдіреді.
 

ТӘУЕКЕЛДЕРДІ БАСҚАРУдың корпоративтік ЖҮЙЕСІ

Бекітілген Тәуекелдерді басқару саясатына сәйкес Қоғам тәуекелдерді басқарудың корпоративтік тәсілін, нақты айтқанда – тәуекелдерді Компания бойынша басқаруды қабылдады, ол дегеніміз Қоғам мен оның еншілес және бірлескен-бақылаудағы ұйымдар (бұдан әрі - ЕББҰ).
 
Қоғам тәуекелдерді басқару бойынша бірыңғай әдіснамалық базаны қалыптастырды, Компания тәуекелдері жіктеуішін бекітті, тәуекелдерді шектеу тәжірибесін енгізді, нақты айтқанда: қаржылық және қаржылық емес көрсеткіштерде тәуекел шегін және негізгі тәуекелдерге қатысты төзімділік деңгейін анықтау, банк-контрагенттеріне шектеу қою, сондай-ақ негізгі тәуекел көрсеткіштерін әзірлеу.
 
Қоғам қызметі тәуекелдердің әр түрінің әсеріне бейімделген. Қоғам тәуекелдерінің жіктеуішіне сәйкес Қоғамның ең маңызды тәуекелдеріне мыналар жатады:
  • Апаттар (техногендік сипаттағы)
  • Апаттар (табиғи сипаттағы)
  • Еңбекке жарамсыздыққа немесе өлімге әкелген өндіріспен байланысты жазатайым оқиғалар
  • Экологиялық тәуекелдер (шағымдар және әкімшілік айыппұлдар)
  • Мұнайдың төмендеуі және оның жеткізуін тоқтату
  • Қоғам активтерін әдейі қымқыру немесе жою тәуекелі
  • Стратегиялық серіктестер тәуекелдері
  • Валюталық тәуекел
Қоғамда жыл сайын Тәуекелдерді басқару бағдарламасы жаңартылады, оған тәуекелдер тізілімі және тәуекелдер картасы, тәуекел-тәбеті туралы арыз, негізгі тәуекелдерге төзімділік деңгейі, негізгі тәуекел көрсеткіштері және әр тәуекел бойынша оның деңгейін төмендететін іс-шаралар әзірленген, сондай-ақ оларды орындау мерзімі мен жауапкершілігі белгіленген Тәуекелдерді басқару бойынша іс-шаралар жоспары кіреді.
 
Бұдан басқа, тәуекелдерді басқару бойынша іс-шараларды орындауға үнемі мониторинг жүргізіледі және негізгі тәуекелдердің серпіні мен Негізгі тәуекелдерді басқару бойынша іс-шаралар жоспарын орындау барысы туралы есеп тоқсандық негізде Басқармаға және Қоғам Директорлар кеңесіне ұсынылады.
 

ІШКІ БАҚЫЛАУ ЖҮЙЕСІ

ІБЖ Қоғам қызметіне тән процестік деңгейдегі тәуекелдерді уақытылы анықтауға және талдауға, сондай-ақ ІБЖ-ның үш негізгі саласында: оперциялық қызмет, қаржылық есептілікті дайындау және заңнамалық және нормативтік талаптарды сақтауда осы тәуекелдерді басқару бойынша бақылау рәсімдерін айқындауға және талдауға бағытталған.
 
ІБЖ-ны әрі қарай енгізу және жетілдіру мақсатында Қоғам ІБЖ-ны регламенттейтін мына ішкі құжаттарды әзірледі және бекітті:
  • Ішкі бақылау саласындағы даму бағыттары, мақсаттары мен ниеттері, қағидаттары туралы мәлімдемені қамтитын және ІБЖ жетілдіру мен дамыту жөніндегі басшылықтың жалпы пайымын білдіретін ІБЖ саясаты.
  • ІБЖ субъектілерінің өзара әрекетін анықтайтын ІБЖ регламенті және ІБЖ-ны ұйымдастыру, қызмет істету және тиімді болуына жауапкершілікті бөлу.
Қоғам ІБЖ-ны құжаттандыру бойынша мына жұмыстарды жүргізді:
  1. Қоғам орталық аппаратының, филиалдар мен мұнай құбырлары басқармаларының деңгейінде Бизнес-процестер жіктеушілері әзірленді және бекітілді;
  2. Қоғам орталық аппаратының, филиалдар мен мұнай құбырлары басқармаларының негізгі бизнес-процестері бойынша тәуекелдердің және бақылаудың блок-сызбалары мен матрицалары әзірленді және бекітілді.